Bokashi (update), wat zegt de ervaring?


Zoals de trouwe lezer weet hebben we sinds ongeveer een jaar een bokashi systeem opgezet. Het idee hierachter is dat, doordat ze niet op de klassieke composthoop kunnen, ook bereide keukenresten, vlees, vis, enz een nut zouden krijgen in de (moes-)tuin.
Na een jaar is het tijd om de balans op te maken en de ervaring te delen.

Voordelen:

  • De Bokashi emmer neemt weinig ruimte in beslag;
  • Er komt geen onaangename geur van de emmers;
  • Je krijgt een natuurlijke meststof “en plus” tijdens het proces*;
  • Bereide resten en zuivelresten mogen in de emmer;
  • relatief snel proces;
  • Je hebt er weinig omkijken naar.

Is rijp wel zo rijp als je denkt?

Elk voordeel heb natuurlijk z’n nadeel. Het zou naïef zijn om te denken en een leugen zijn om te schrijven dat er geen nadelen aan het systeem verbonden zijn.

Zo is er het punt dat je op verschillende plaatsen kan lezen dat de rijpe bokashi op de composthoop mag.
Ik het hier geen goede ervaring mee. Zelfs rijpe bokashi trekt vliegen aan. Dat is te verklaren omdat het afbraakproces verder zet na het rijpen. Op een gegeven moment zat mijn composthoop in de zomer van 2020 vol met maden en vliegen die zich tegoed deden aan de bokashi. Daarom zou ik aanraden om de “rijpe” bokashi in te graven in geulen rond de planten. Doe dit zeker diep genoeg om te vermijden dat katten of honden de boel gaan opgraven.

Wie tussen de lijnen leest begrijpt al snel dat bokashi helemaal geen composteringsproces is. Bokashi betekent in het Japans fermenteren. Dit proces is dus een fermentatieproces. 
Wat je doet, is keukenafval veranderen in gerijpt keukenafval. Aan het einde van het proces zien de voedselresten er net zo uit als toen het in het systeem ging, behalve dat het gefermenteerd is. Een sinaasappel ziet eruit als een sinaasappel en een appel ziet eruit als een appel.

Als je dit feit weet, is het logisch dat we weten dat de resten nog verder moeten composteren. Dit lukt, volgens mij, dus het best door ze in te graven in diepe geulen waar ze verder op natuurlijke wijze composteren.

Hoe voedzaam is Bokashi-thee?

Naarmate de gisting vordert, loopt overtollige vloeistof in de bodem van de emmer en moet je deze aftappen. Deze thee zou een geweldige bron van voedingsstoffen zijn voor je planten.

Omdat de voorstanders van bokashi geen voedingswaarden willen rapporteren, kunnen we naar een soortgelijk proces kijken voor enkele aanwijzingen. Het is niet precies hetzelfde, maar er zijn verschillende rapporten waarin het sap van augurken wordt geanalyseerd. Het bevat 0,05% calcium, 0,14% kalium en 0,01% magnesium, wat wijst op een laag gehalte aan voedingsstoffen. Na verdunning met water kun je dus zeggen dat er omzeggen geen voedingswaarde meer is.

Laten we het eens logisch bekijken. De voedingsstoffen zijn afkomstig uit twee bronnen. De vloeistof in zaken als fruit bevat oplosbare voedingsstoffen. Deze kunnen met de thee worden geëxtraheerd en naar de bodem van de emmer worden afgevoerd. Aan de andere kant hebben de microben voedingsstoffen nodig om te groeien, dus alle aanwezige voedingsstoffen worden ook door de microben opgenomen voordat ze naar de bodem van de emmer lopen. 

Het lijkt me vrij duidelijk dat de thee een laag gehalte aan voedingsstoffen zal hebben. Anderzijds zal het geen kwaad kunnen om de thee aan de planten te geven.

Is het de extra stap waard?

Sommigen zien het maken van Bokashi als een nodeloze stap in het composteringsproces. Uitgaande van het feit dat de “thee” die je krijgt relatief weinig voedingsstoffen zou bevatten klopt dat ook!
Dan is een Bokashi-emmer een nodeloze stap in het proces.

Ikzelf vind het geen overbodige stap en wel omdat we bereide resten en zuivel kunnen recyclen, iets wat op een klassieke composthoop niet kan.
Daarenboven neemt het relatief weinig plaats in beslag en valt de prijs mee voor een startset. Als je een gigantisch terrein hebt komt het niet op een composthoop meer of minder. Als je op een, zoals hier, beperktere ruimte moet werken is het een meerwaarde.

Conclusie

De Bokashi-emmer heeft hier een vaste plek in de keuken gekregen en helpt om onze afvalberg op een natuurlijke manier te verkleinen. Je kan op een eenvoudige manier, zonder geurhinder, een extra ingrediënt voor de moestuingrond maken. Wormen zijn verzot op de Bokashi en helpen daarmee de moestuingrond gezond te houden. Win-win dus voor zowel onszelf als de moestuin.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.