Waarom is energie zo duur?


Elektriciteitsprijzen bereiken recordhoogten in heel Europa, de cijfers zijn schokkend. In Spanje en Portugal liggen de gemiddelde groothandelsprijzen voor stroom ongeveer drie keer zo hoog als een half jaar geleden, namelijk € 175 per megawattuur. In het Verenigd Koninkrijk hebben ze een prachtig bedrag van € 183,84 per megawattuur bereikt, momenteel het duurste tarief in Europa.

Het korte antwoord op de vraag waarom de stroomprijzen zo hoog zijn, is dat ze meeliften op de stijgende aardgasprijzen, die in heel Europa worden gebruikt om een ​​belangrijk percentage elektriciteit op te wekken. En in de toekomst, met de omschakeling naar gascentrales, nog belangrijker zal worden. Maar het verhaal is complexer dan dat, met kwesties als het ontwerp van de machtsmarkt, klimaatstrategieën op de lange termijn en een goeie portie pech. 

De reserve is (bijna) op

Aardgas is een cruciaal onderdeel in het verhaal. De afhankelijkheid van gas is een groot probleem in de meeste landen, aangezien de prijzen dus de pan uitrijzen. De prijzen op de Nederlandse TTF (Title Transfer Facility) waren midden september € 74,15 per megawattuur, vier keer zo hoog als in maart!

De prijsstijging kwam er als gevolg van een herstelgerelateerde stijging van veel vraag en een laag aanbod. Europa is namelijk ook getroffen door het besluit van Moskou om te bezuinigen op gastransporten in Oekraïne. Doordat er veel minder levering van gas is, zijn de gasreserves in Europa – die worden gebruikt om voorraden voor de winter op te slaan – veel lager dan normaal.

Daarnaast concurreert Europa ook met Azië voor de levering van vloeibaar aardgas, waardoor er niet veel reservecapaciteit is.

Waarom hernieuwbare energie (nog) niet werkt

In 2020 produceerden hernieuwbare energiebronnen 38 procent van de elektriciteit. Waarmee ze voor het eerst de belangrijkste energiebron was binnen Europa, naast fossiele brandstoffen. Maar nu komt de MAAR: wind- en zonne-energie zijn niet in staat om het hele jaar door voldoende stroom op te wekken om 100 procent van de stroomvraag te dekken, zelfs niet in de meest gunstige omstandigheden.

De uitfasering van kernenergie in landen als België, Spanje en Duitsland, die nationale doelen hebben gesteld voor het afbouwen van hun bestaande nucleaire vloot, vergroot ook de kloof tussen de vraag van de consument en de elektriciteitsvoorziening die kan worden opgewekt door deze hernieuwbare bronnen.

Dit alles op een bedje van pech

In de afgelopen dagen heeft de Noord-Ierse systeembeheerder SONI de Moyle-verbinding met Schotland gesloten voor export vanwege zijn eigen leveringsproblemen. 

En ondanks het feit dat het Europa’s grootste onshore-gasveld heeft, zei Nederland dat het geen plannen heeft om de productie op zijn Groningen-veld te verhogen, dat wordt afgebouwd vanwege de angst voor aardbevingen.

Deze kaart geeft een beeld van de belangrijke olie- en gasleidingen binnen Europa
Kaart door: Virginia W. Mason, National Geographic

Wat nu?

Met de winter in aantocht zijn de vooruitzichten niet goed voor de prijsstijgingen.

De grote vraag is de huidige prijs een tijdelijk fenomeen dat verband houdt met een reeks eenmalige gebeurtenissen OF het is een teken van een dieper probleem nu de EU een energietransformatie ondergaat. 

Op de langere termijn zal de opbouw van hernieuwbare energie waarschijnlijk helpen om aan de vraag te voldoen met schone en goedkope energiebronnen. Maar vanwege het marginale marktsysteem wat er nu is en totdat er grootschalige batterijen zijn ontwikkeld om hernieuwbare energie op te slaan, voor wanneer de weersomstandigheden ongunstig zijn, zullen EU-landen met soortgelijke situaties te maken blijven krijgen. 

De opslagcapaciteit die nodig is om het probleem op te lossen, zal naar verwachting pas in de tweede helft van deze eeuw in de EU worden geïnstalleerd.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.