Tourniquets zijn strakke banden die worden gebruikt om de bloedtoevoer naar een wond volledig te stoppen. Weten wanneer (en wanneer niet) een tourniquet moet worden gebruikt om het bloeden onder controle te houden, kan moeilijk vast te stellen zijn.

Indicaties

Zelfs bij correct gebruik kunnen complicaties leiden tot ernstige weefselbeschadiging. In het geval van ernstige bloedingen en noodgevallen van leven of dood is het juiste gebruik van een tourniquet echter een effectieve manier om het bloeden te stoppen en een gewonde stabiel te houden totdat ze de juiste medische aandacht kunnen krijgen.

Noodscenario’s waarbij een burger een tourniquet moet gebruiken, zijn onder meer auto-ongelukken, schotwonden, diepe snijwonden of een verbrijzeld ledemaat als gevolg van een (arbeids)ongeval. 

De meeste mensen zullen nooit in een situatie terechtkomen die het gebruik van een tourniquet vereist. Maar mocht je ooit in een van deze situaties bevinden, kan het weten hoe je een tourniquet op de juiste manier gebruikt, mogelijk iemands leven redden.

Benodigde materialen

Als je een eerstehulpverlener of een medische noodhulpverlener bent, heb je waarschijnlijk toegang tot een commerciële tourniquet . Als je een burger bent die een noodscenario meemaakt, heb je waarschijnlijk geen tourniquet beschikbaar en moet je improviseren.

Onthoud: de belangrijkste prioriteit is uw eigen veiligheid. Voordat je eerste hulp toedient, moet je ervoor zorgen dat dit veilig voor jezelf is.

Onderzoek heeft aangetoond dat geïmproviseerde tourniquets tot 60% van de tijd effectief zijn. Hoewel dat misschien niet geruststellend klinkt, is elke poging om het bloeden te stoppen waarschijnlijk beter dan niets doen, zolang je over de vereiste materialen en kennis beschikt om een ​​geïmproviseerde tourniquet correct te gebruiken in een noodsituatie.

Om een ​​geïmproviseerde tourniquet in elkaar te zetten, heb je twee delen nodig: een driehoekig verband en iets dat je als hendel kunt gebruiken, zoals een stok of een balpen. Andere items die je mogelijk bij de hand hebt die kunnen worden gebruikt, zijn riemen, overhemden of handdoeken.

In een noodsituatie, maar vooral als er lichaamsvloeistoffen zoals bloed bij betrokken zijn, moet u universele voorzorgsmaatregelen nemen . Als er persoonlijke beschermingsmiddelen beschikbaar zijn, doe deze dan aan voordat je begint met het verlenen van eerste hulp.

Procedure voor het aanbrengen van een tourniquet

Iedereen kan een tourniquet toepassen. Hoewel je geen officiële of speciale medische certificering of training nodig hebt, moet je natuurlijk wel weten hoe je deze op de juiste manier gebruikt.

De eerste stap die je in een noodgeval moet nemen, is het bellen van 112 om de hulpdiensten te waarschuwen. Als er iemand anders bij je is, geef deze dan de taak om 112 te bellen terwijl je de gewonde persoon verzorgt.

Tourniquets zijn voor verwondingen aan ledematen en kunnen niet worden gebruikt voor verwondingen aan het hoofd of de romp . Een verwonding aan het hoofd of de romp vereist het uitoefenen van druk met een materiaal dat bloed kan absorberen om het bloeden te vertragen of te stoppen. 

Het gebruik van een tourniquet is alleen bedoeld als een noodmaatregel, om tijd te winnen terwijl je wacht op de komst van medisch personeel. Als een persoon hevig bloedt en er geen hulp in de buurt is, kan deze leegbloeden voordat hulpverleners arriveren en de nodige medische zorg kunnen verlenen.

Door een tourniquet aan te brengen, is het je doel om de bloedstroom naar het gewonde ledemaat te beperken om levensbedreigend bloedverlies te voorkomen. Hoewel het vernauwen van het ledemaat om de bloedtoevoer af te sluiten een tijdelijke maatregel is, zal het, als het correct wordt gedaan, het bloeden voldoende vertragen of stoppen om de hulpdiensten tijd te geven om ter plaatse te komen.

Vind de bron

Voordat je een tourniquet aanbrengt, moet je de oorzaak van de bloeding bepalen. In sommige gevallen, zoals bijna of volledige amputatie van ledematen, kan het duidelijk zijn. Andere verwondingen zijn in het begin misschien niet zichtbaar, vooral als er puin, wrakstukken, gescheurde kleding of andere voorwerpen het zicht belemmeren.

Laat de gewonde indien mogelijk liggen, zodat je hem of haar van top tot teen kunt beoordelen. Probeer kalm en gefocust te blijven, want je zult zo snel mogelijk de bron van de bloeding moeten vinden.

Tourniquet BOVEN het gewricht plaatsen, hier de elleboog.

Druk uitoefenen

Zodra je de bron hebt bepaald, begin je met het uitoefenen van directe druk op de wond om de bloeding onder controle te houden. Als het bloeden niet vertraagt ​​of stopt wanneer er druk wordt uitgeoefend, moet je een tourniquet vinden (of maken).

Als de gewonde persoon bij bewustzijn en alert is, vertel hem dan dat je een tourniquet boven zijn verwonding gaat aanbrengen. Het aanbrengen van een tourniquet kan zeer pijnlijk zijn. Daarnaast heeft de persoon waarschijnlijk al veel pijn. Laat de persoon weten dat het aanbrengen van de tourniquet pijn zal doen, maar dat het de ledemaat kan redden, zo niet hun leven. Jullie zullen even geen vrienden zijn, maar het ze zo in dit geval.

Knip, scheur of verwijder vervolgens kleding in de buurt van de wonde. De tourniquet MOET op de blote huid worden aangebracht.

Plaats de tourniquet

Plaats de doek, handdoek of ander materiaal dat voor de tourniquet moet worden gebruikt op de ledemaat enkele centimeters boven de verwonding. Je plaatst de tourniquet op het deel van de ledemaat dat zich het dichtst bij het hart bevindt. Als de blessure zich bijvoorbeeld onder de knie of elleboog bevindt, moet je de tourniquet boven het gewricht vastbinden.

Gebruik een gewone vierkante knoop (zoals het strikken van uw schoenveters, maar zonder een strik te maken) om de tourniquet rond de ledemaat te binden.

Een spanning toevoegen

Je hebt een stok of ander voorwerp nodig dat sterk genoeg is om spanning te geven. De stok dient als een hendel die kan worden gebruikt om de tourniquet strakker te draaien. Alles kan als hendel worden gebruikt, zolang het maar sterk genoeg is om de tourniquet vast te houden en op zijn plaats kan worden vastgezet. Enkele voorbeelden zijn: balpen, potlood, stok, lepel, schroevendraaier, enz. Kortom: wat je maar kan vinden die sterk genoeg is.

Plaats de hendel op de knoop die je hebt gemaakt en knoop vervolgens de losse uiteinden van de tourniquet eromheen met een andere vierkante knoop.

Met de “hendel” kan de tourniquet aangespannen worden.

Draaien om vast te zetten

Begin de hendel van je tourniquet te draaien om de druk te verhogen. Houd het bloeden in de gaten en noteer wanneer het begint te vertragen. Blijf de hendel draaien totdat al het bloeden is gestopt of aanzienlijk is verminderd.  

Zodra het bloeden is vertraagd of gestopt, zet je je hendel vast door één of beide uiteinden aan de arm of het been van de gewonde persoon te binden.

Markeer de tijd

Tourniquets kunnen alleen voor bepaalde tijdsperioden worden toegepast – niet langer dan twee uur. Daarom is het erg belangrijk voor eerstehulpverleners en medisch personeel die de verwonding behandelen om te weten wanneer je de tourniquet hebt aangebracht.

Markeer indien mogelijk een “T” met de datum en tijd waarop je de tourniquet op het voorhoofd van de persoon hebt geplaatst of op een ander gebied dat goed zichtbaar is voor hulpdiensten.

Verwijdering

Een tourniquet mag nooit worden losgemaakt of verwijderd door iemand anders dan een arts op de afdeling spoedeisende hulp.

Veelvoorkomende fouten in de tourniquet

Zelfs als je weet hoe je een tourniquet correct moet gebruiken, is het mogelijk om fouten te maken. In een noodgeval heb je misschien niet genoeg hulp of middelen en zul je waarschijnlijk met veel afleiding te maken krijgen.

Hieronder volgen mogelijke fouten waarmee u rekening moet houden bij het aanbrengen van een tourniquet:

  • Te lang wachten: Je moet ernstige bloedingen onmiddellijk aanpakken. Wanneer een gewonde te veel bloed verliest, kan hij in shock raken .
  • Losse toepassing: Losse tourniquets zijn niet effectief omdat ze de arteriële bloedstroom niet voldoende vernauwen.
  • Geen tweede tourniquet aanbrengen: één tourniquet is meestal voldoende om ernstige bloedingen onder controle te houden, maar een persoon met grote armen kan een tweede tourniquet nodig hebben. 
  • Losmaken: Door de tourniquet te vernauwen en los te maken in plaats van voortdurend te vernauwen, kan het bloed opnieuw in de verwonding terechtkomen. Als bloed terugstroomt naar het letsel, kan dit de bloedvaten beschadigen. 
  • Te lang laten zitten: Een tourniquet mag niet langer dan twee uur worden aangehouden. Bij langdurig gebruik kunnen tourniquets blijvende schade aan spieren, zenuwen en bloedvaten veroorzaken!
  • Gebruik van de verkeerde materialen : Ongeschikte materialen, zoals een koord, kunnen in de huid snijden. Dit maakt de tourniquet niet alleen ondoeltreffend, het kan ook meer pijn veroorzaken of leiden tot verder letsel.

De beste manier om fouten te voorkomen, is door geïnformeerd te worden over het gebruik van een tourniquet en door de juiste techniek voor het aanbrengen ervan te oefenen.

Tourniquets in EHBO-koffers

Hoewel ze in noodgevallen belangrijk kunnen zijn, zitten commerciële tourniquets meestal niet in EHBO-koffers. Dit komt vooral omdat tourniquets alleen in het ergste geval mogen worden gebruikt als er geen andere opties zijn, omdat er meestal andere manieren zijn om het bloeden bij de meeste verwondingen voldoende onder controle te houden.

In een noodsituatie heeft een commerciële tourniquet echter de voorkeur boven een geïmproviseerde tourniquet. Tourniquets voor commercieel gebruik zijn gemaakt van aanbevolen materialen en specificaties, waardoor ze het meest effectief en gebruiksvriendelijker zijn. Commerciële tourniquets zijn ook beter geschikt om het risico bij het gebruik ervan te minimaliseren.

U kunt een tourniquet toevoegen aan uw EHBO-kit voor thuis, omdat de items die gewoonlijk in deze kits zitten, mogelijk niet voldoende zijn om te helpen in het geval van ernstige bloedingen. 

Of u nu een medische professional, eerstehulpverlener, student of ouder bent, weten hoe u een tourniquet moet gebruiken, kan een levensreddende vaardigheid zijn.

In beeld:

Demonstratie van het gebruik van een COMMERCIËLE tourniquet.

Demonstratie van een GEÏMPROVISEERDE tourniquet.

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: